Những Mùa…Cá lên đồng !

0
357

Những cơn mưa đầu mùa, thường mang đến những thú vị riêng, và cũng lắm những phiền toái khác, mà đôi khi bản thân mỗi người không mong muốn những cơn mưa đầu mùa đến sớm. Ngoài đường, nhiều người vội vã chạy trốn mưa, một số người không may, thì phải đội mưa mà đi. Nhưng mưa đầu mùa, lại mang đến những những bất ngờ, mà sau cơn mưa, ra đồng bạn sẽ cảm thấy được điều đó.

Chiều hôm qua, Mỹ Xuyên có một trận mưa khá lớn, mưa kéo dài hàng giờ, ngập trắng cả cánh đồng trước nhà, tôi và mấy đứa em, tranh thủ đợi mưa tạnh, kéo nhau mang giỏ ra đồng để mà bắt cá lên đầu mùa. Đứa nào đứa nấy cũng hăm hở, vì có đứa chưa từng biết cảm giác bắt cá lên mưa đầu mùa là như thế nào.

Theo tập tính tự nhiên, vào những tháng mùa khô, cánh đồng sắp cạn nước thì cá trên đồng theo con nước ra sông rạch hoặc mương đìa để sống, bởi cá sống nhờ nước. Khi có những cơn mưa đầu mùa, đặc biệt là những cơn mưa rào, những trận mưa rất to xối xả xuống đồng ruộng, phần thấm vào đất làm bung vỡ từng thớ đất, lấp kín những vết nứt nẻ kéo dài suốt mùa hạn để có thể còn tích tụ lại mặt đất trũng một số nước ở những cơn mưa sau; phần còn lại trôi tắp xuống các đìa, mương rồi đổ ra sông rạch. Chính những vị trí đổ ra này là tụ điểm cho các gia đình họ nhà cá lên đồng, sản sinh ra những lứa cá tiếp theo.

Cá tìm lối lên đồng đầu mùa, cũng có đủ loại, đủ cỡ, đặc biệt cá rô, cá sặc, cá lóc, cá trê vàng…theo ngược dòng nước đổ, lách lên cạn “lách tách, rọt rẹt”. Con nào con nấy, cái bụng cũng no căng bởi chùm trứng đến hồi gần sinh nở.

Cá lách lên đồng để tìm chỗ đẻ. Lứa cá này sẽ lớn lên vào mùa nước của tháng Bảy, tháng Tám, lúc bà con “đông ken” cấy lúa. Mấy anh em mang lưới theo để giăng, nhưng mà, cá lên đồng nhiều,..nên không cầm bủa lưới, mà vẫn “thu nhập” được vài ký cá đồng cho những bữa cơm thêm chất thịt.

Mấy anh em chúng tôi mặc sức bắt những chú cá chẳng may lọt vào tầm ngắm của mình. Cứ tha hồ mà bắt và tận hưởng những sản vật mà thiên nhiên ban tặng, mấy đứa nhỏ đi theo tối, chắc chúng nó nghĩ rằng bắt được nhiều cá là giỏi, là có tay sát cá.

Nói gì thì nói, việc bắt cá lên đồng của mấy anh em chúng tôi cũng không gây ảnh hưởng gì cho sự sinh sản của nhiều loại cá, bởi mấy anh em chúng tôi chỉ có 3 4 người, thì không thể  nào ra tay tóm gọn hết được số cá tìm lối lên đồng để đẻ. Trong tôi có một suy nghĩ rằng, chắc chắn là năm nay, cá vẫn sẽ sinh sôi liên tục, những lứa cá này sẽ cung cấp cho người dân lượng cá ăn chẳng những đủ đầy, mà còn có thể dư giả để mà làm mắm, xẻ phơi khô cho Tết Nguyên đán…

 Tôi biết rằng, khi mà cá lên đồng tìm chỗ đẻ thì một thời gian là nông dân bắt đầu trục để sạ lúa. Lúa sạ được ít ngày là sẽ bắt đầu bén rễ và bắt đầu đẻ nhánh mập ra… hồi đó, nhớ lại, ở quê tôi, người ta sẽ lội qua những đám lúa non đó để giăng câu hay soi bắt cá.

Nhớ lại những ngày còn nhỏ, mấy anh em tụi tôi cứ chờ, sau một cơn mưa lớn buổi chiều, khoảng chạng vạng thì chúng tôi vài đứa trong xóm còn rủ nhau đi soi cá, soi ếch đồng… Mỗi đứa một cái đèn dầu, hay đốt vỏ xe đạp mà đi, phía tay cầm đèn có đeo thêm một cái nôm để chụp bắt cá lóc, một cây chỉa mài bén, rồi quảy một cái giỏ tre băng ra đồng. Soi cá phải bước từng bước rất chậm, nhẹ để đừng gây tiếng động.

Có nhiều bạn bè thấy tôi đăng hình ảnh bắt cá trên mạng xã hội liền nhắn tin hỏi:

Ủa??

Bộ bây giờ mà còn cá lên đồng nữa sao?

Mình nghĩ rằng cá đồng bây giờ không còn nữa chứ ?

Tôi không ngại mà trả lời bè bạn rằng !!

Cá đồng ở Mỹ Xuyên còn..

Còn….

và còn rất nhiều.

Nhưng có lẽ  là giờ đây do đồng ruộng mỗi năm thâm canh làm hai, ba vụ. Ðất nông nghiệp được khoanh vùng, chia thửa manh mún, mỗi người làm một thời vụ khác nhau, trên đồng lúc nào cũng có lúa chín, mới ngậm đòng, mới cấy, mới gieo mạ… hay mới làm đất.

Cá tôm ngày càng hiếm đi, có lẽ bị ảnh hưởng bởi hoá chất xuất phát từ phân bón, thuốc trừ sâu… và một nguyên nhân nữa là do thâm canh, tăng vụ, khiến môi trường sinh nở của các loại cá không được bình thường.

Dù cho đồng ruộng bây giờ thay đổi nhiều, nhưng tôi nghĩ, những sản vật của thiên nhiên thì không bao giờ cạn, cá đồng vẫn cứ tiếp tục sinh sôi, nảy nở. Những mùa cá lên đồng vẫn sẽ tiếp tục…tiếp tục và dài mãi.

Đồng ruộng đầy những bờ rau đắng đất, nấu canh cá đồng thì tuyệt vời lắm.

Cua đồng sau cơn mưa, trườn ra ngoài với để tìm bạn tình !!!

Có khi, may mắn, đi soi đêm còn bắt được cả ếch đồng đang tìm bạn tình đang…

…duy trì nòi giống.

 

LEAVE A REPLY